Dla kogo ADOS?

Skrót ADOS-2 oznacza Autism Diagnosis Observation Schedule (protokół obserwacji do diagnozy autyzmu). Liczba 2 w nazwie oznacza drugą wersję narzędzia. Jest badaniem, które stosujemy w diagnozowaniu dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Narzędzie jest użyteczne dla osób z bardzo różnym natężeniem cech autyzmu. ADOS-2 to skuteczne narzędzie do badania zarówno osób niemówiących jak i dobrze posługujących się mową. Za pomocą ADOS nie możemy badać osób z dodatkowymi niepełnosprawnościami dotyczącymi wzroku, słuchu, motoryki.

Najmłodsze dzieci, które mogę być badane za pomocą ADOS to dzieci od 12 miesiąca życia, które potrafią już chodzić i są w stanie poruszać się samodzielnie po pokoju.

Czym jest ADI-R?

ADI-R to wywiad kliniczny przeprowadzany przez psychologa z rodzicami osoby, która diagnozowana jest w kierunku spektrum autyzmu. Obserwacja za pomocą ADOS stosowana jest często równolegle z ADI-R, niestety wywiad nie jest jeszcze dostępny w języku polskim. Podczas wywiadu rodzice odpowiadają na 93 pytania dotyczące dziecka, co trwa około 1,5 do 3 godzin.

ADOS to „złoty standard” diagnozy autyzmu!

ADOS-2 w Knurowie to specjalistyczne narzędzie diagnostyczne dla dzieci z Rudy Śląskiej, wykorzystywane w diagnozowaniu spektrum autyzmu. Dzięki wieloletnim badaniom naukowym, dopracowanej metodologii i wysokiej skuteczności ADOS-2 jest określany jako „złoty standard” w diagnostyce autyzmu.

Pełna diagnoza autyzmu wymaga jednak nie tylko zastosowania narzędzia ADOS-2, ale także pracy doświadczonego zespołu specjalistów. Ważne są konsultacje, analiza funkcjonowania dziecka i całościowe spojrzenie na jego rozwój. W poradni „Dobre Miejsce” w Knurowie oferujemy rodzinom z Rudy Śląskiej profesjonalną pomoc diagnostyczną prowadzoną przez wykwalifikowanych terapeutów i diagnostów.

Jakie zachowania są oceniane za pomocą ADOS ?

W ADOS oceniamy objawy charakterystyczne dla autyzmu: interakcje społeczne, komunikacja oraz ograniczone, powtarzalne zachowania.
ADOS uwzględnia kryteria diagnostyczne DSM. Podczas badania diagnosta proponuje dziecku/dorosłemu kilkanaście wspólnych aktywności i tematów rozmowy.

Jakie są objawy autyzmu?

Autyzm jest diagnozowany na podstawie zachowań i cech występujących w trzech obszarach (tzw. triada autyzmu):

1. Interakcje społeczne

Osoby z autyzmem mają trudność w rozumieniu zachowania innych ludzi, często trudno jest im zrozumieć jak inne osoby się czują i co mają na myśli.

Wyzwaniem staje się nawiązywanie przyjaźni i dogadywanie się w codziennych sytuacjach. Osoby w spektrum autyzmu mogą mieć trudności w rozumieniu gestów i odczytywaniu mimiki twarzy.

Objawy autyzmu w zakresie interakcji społecznych to m.in.:

  • dziecko nie wskazuje palcem, żeby pokazać, że coś je interesuje
  • dziecko nie patrzy na przedmioty, które wskazuje rodzic
  • małe zainteresowane ludźmi lub brak świadomości ich obecności
  • trudności w inicjowaniu kontaktu, angażowaniu się w zabawy w grupie, zdobywaniu przyjaciół
  • brak wchodzenia w role i udawania w zabawie (tzw. zabawa „na niby”)
  • brak naśladowania
  • trudności w rozumieniu uczuć lub mówieniu o uczuciach
  • brak dzielenia się się osiągnięciami lub zainteresowaniami np. zabawkami, rysunkami

2. Komunikacja

Część osób z autyzmem nie mówi, ale używa innych form komunikacji np. wskazywanie obrazków w książkach do komunikacji lub pisanie.

Osoby, które świetnie posługują się mową wysławiają się w sposób, który może wydawać się nietypowy lub usztywniony. Czasami osoby w spektrum autyzmu powtarzają te same słowa lub wyrażenia (to tzw. echolalia).

Objawy autyzmu w zakresie komunikacji to m.in.:

  • opóźniony rozwój mowy
  • unikanie kontaktu wzrokowego
  • mimika twarzy jest niedostosowana do wypowiedzi
  • trudności z odczytywaniem mimiki twarzy, tonu głosu, gestów rozmówcy
  • nietypowy ton głosu lub nietypowy rytm mowy np. wymawianie każdego zdania jak pytania
  • powtarzanie słów lub zdań tzw. echolalia np. w odpowiedzi na pytanie, powtarza je, zamiast udzielenia odpowiedzi
  • wypowiedzi mogą sprawiać wrażenie nieadekwatnych do sytuacji
  • trudność w komunikowaniu potrzeb lub pragnień
  • branie wypowiedzi zbyt dosłownie-nie rozumienie poczucia humoru, ironii, metafor

3. Usztywnione zachowania

Osoby z autyzmem często silnie przywiązują się do wzorców lub rutyn np. chodzenie zawsze tą samą drogą, układanie zabawek na półce, zawsze w tej samej kolejności.

Nie lubią zmian a nieoczekiwane wydarzenia bywają dla nich bardzo stresujące. Często też bardzo silnie angażują się w zainteresowanie jednym albo kilkoma tematami np. autobusy, samochody określonej marki, liczby.

Objawy autyzmu w zakresie usztywnionych zachowań to m.in.:

  • przywiązanie do rutyny np. dziecko nalega na chodzenie dokładnie tą samą drogą do szkoły lub jedzenie na tym samym talerzu
  • trudności z adaptacją do zmian w planie lub w środowisku np. przemeblowanie, zmiana godziny wyjścia do szkoły
  • nietypowe przywiązanie do zabawek lub obiektów tj. klucze, włączniki światła, nitki
  • zainteresowanie wąską dziedziną wiedzy np. rozkłady jazdy tramwaju, dinozaury, liczby, odkurzacze określonej marki
  • spędzanie dużej ilości czasu na układaniu zabawek w specyficzny sposób, obserwowaniu poruszających się przedmiotów (np. wentylator, pralka), koncentrowanie się na specyficznej części przedmiotu (np. kółko od auta)
  • wielokrotne powtarzanie ruchów tj. trzepotanie rękami na wysokości oczu, kręcenie się wokół własnej osi – tzw. stereotypie ruchowe lub autostymulacje

Zmysły, które są zbyt wrażliwe lub za mało wrażliwe

W autyzmie często występuje odmienne odbieranie świata przez zmysły. Osoby w spektrum mogą reagować nietypowo na bodźce dotykowe, słuchowe, wzrokowe, smakowe, zapachowe i ruchowe. Zwykłe doświadczenia mogą być dla nich zbyt mało wyraźne albo nadmiernie intensywne, co znacząco wpływa na ich komfort i zachowanie.

Nadwrażliwość sensoryczna lub zmniejszona wrażliwość na bodźce może powodować duże trudności w codziennym życiu. Kontakt wzrokowy może być odbierany jako obciążający, a hałas, tłum i intensywne bodźce mogą prowadzić do przeciążenia, paniki lub silnego stresu. Osoby z autyzmem często potrzebują wtedy wyciszenia i ograniczenia liczby bodźców.

Autyzm może również wiązać się z trudnościami w wykonywaniu ruchów i kontrolowaniu ciała. Nawet bez widocznych problemów fizycznych osoba może mieć kłopot z pisaniem, chwytaniem przedmiotów, koordynacją czy aktywnościami ruchowymi. Takie trudności mogą być związane z odmiennym przetwarzaniem informacji płynących z ciała.

Co może wskazywać na trudności sensoryczne?

  • zakrywanie uszu w reakcji na niektóre dźwięki
  • niechęć do przytulania lub dotyku
  • poszukiwanie wrażeń zmysłowych np. mocne podskakiwanie, wpatrywanie się w światło
  • silne reakcje w odpowiedzi na bodźce np. płacz po dotknięciu specyficznej faktury przedmiotu np. sypkich rzeczy – piasek, kasza, ryż

Wczesne rozpoznanie i wczesna interwencja

Symptomy autyzmu mogą być widoczne już w 2 roku życia!

Rodzice dzieci z Rudy Śląskiej, którzy mają wątpliwości dotyczące rozwoju malucha, mogą skorzystać z konsultacji specjalistycznej w Knurowie. Wczesne objawy autyzmu najczęściej obejmują trudności w komunikacji, ograniczone zachowania społeczne, problemy z kontaktem, nietypowe reakcje oraz powtarzalne schematy działania. Test przesiewowy pozwala wstępnie sprawdzić rozwój dziecka i zdecydować, czy potrzebna jest dalsza diagnoza.

Zachowania przed 3 rokiem życia, które mogą wskazywać na spektrum autyzmu:

  • 6 miesiąc-dziecko nie uśmiecha się do osób w otoczeniu, nie wykazuje innej radosnej ekspresji
  • 9 miesiąc-dziecko nie odwzajemnia uśmiechów, ekspresji twarzy, nie odpowiada na wydawane przez rodzica dźwięki
  • 12 miesiąc-brak gaworzenia, brak reakcji na imię
  • 14 miesiąc-brak gestu wskazywania palcem i brak innych gestów używanych do komunikacji np. gest papa
  • 16 miesiąc-brak słów lub używanie tylko kilku słów
  • 18 miesiąc-brak zabawy na niby (np. karmienie lalki)
  • 24 miesiące-dziecko nie używa w sposób sensowny zdań złożonych z 2 słów (zdania powinny być wypowiadane spontanicznie, nie tylko powtarzane)

Gdzie znajdziesz pomoc?

Niepubliczna Poradnia
Psychologiczno-Pedagogiczna
ul. Niepodległości 43, 44-190 Knurów

Diagnoza autyzmu ADOS-2 Ruda Śląska

Diagnoza autyzmu ADOS-2 w Knurowie jest skierowana również do dzieci, młodzieży i dorosłych z Rudy Śląskiej, u których występują sygnały mogące wskazywać na spektrum autyzmu. ADOS-2 to jedno z najbardziej cenionych narzędzi diagnostycznych na świecie, często nazywane „złotym standardem” w rozpoznawaniu autyzmu. W naszej placówce prowadzimy profesjonalną obserwację diagnostyczną, pomagającą ocenić komunikację, rozwój społeczny, zachowanie i trudności wymagające dalszego wsparcia. Badanie ADOS-2 w Knurowie można wykonać u dzieci od 12. miesiąca życia, młodzieży oraz osób dorosłych.