Dla kogo ADOS?

Skrót ADOS-2 oznacza Autism Diagnosis Observation Schedule (protokół obserwacji do diagnozy autyzmu). Liczba 2 w nazwie oznacza drugą wersję narzędzia. Jest badaniem, które stosujemy w diagnozowaniu dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Narzędzie jest użyteczne dla osób z bardzo różnym natężeniem cech autyzmu. ADOS-2 to skuteczne narzędzie do badania zarówno osób niemówiących jak i dobrze posługujących się mową. Za pomocą ADOS nie możemy badać osób z dodatkowymi niepełnosprawnościami dotyczącymi wzroku, słuchu, motoryki.

Najmłodsze dzieci, które mogę być badane za pomocą ADOS to dzieci od 12 miesiąca życia, które potrafią już chodzić i są w stanie poruszać się samodzielnie po pokoju.

Czym jest ADI-R?

ADI-R to wywiad kliniczny przeprowadzany przez psychologa z rodzicami osoby, która diagnozowana jest w kierunku spektrum autyzmu. Obserwacja za pomocą ADOS stosowana jest często równolegle z ADI-R, niestety wywiad nie jest jeszcze dostępny w języku polskim. Podczas wywiadu rodzice odpowiadają na 93 pytania dotyczące dziecka, co trwa około 1,5 do 3 godzin.

ADOS to „złoty standard” diagnozy autyzmu!

Diagnoza ADOS-2 w Knurowie dla dzieci z Mikołowa wykorzystuje narzędzie uznawane za jeden z najważniejszych standardów w diagnozowaniu spektrum autyzmu. Jego skuteczność wynika z wieloletnich badań, dokładnie opracowanych prób diagnostycznych oraz możliwości obserwacji zachowań istotnych dla rozpoznania autyzmu.

ADOS-2 jest bardzo cennym elementem diagnozy, ale nie powinien być traktowany jako jedyne źródło informacji. Pełny proces diagnostyczny wymaga zaangażowania specjalistów, którzy wspólnie omawiają wyniki i analizują funkcjonowanie dziecka. W Niepublicznej Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej „Dobre Miejsce” w Knurowie dzieci z Mikołowa mogą liczyć na profesjonalne wsparcie doświadczonego zespołu.

Jakie zachowania są oceniane za pomocą ADOS ?

W ADOS oceniamy objawy charakterystyczne dla autyzmu: interakcje społeczne, komunikacja oraz ograniczone, powtarzalne zachowania.
ADOS uwzględnia kryteria diagnostyczne DSM. Podczas badania diagnosta proponuje dziecku/dorosłemu kilkanaście wspólnych aktywności i tematów rozmowy.

Jakie są objawy autyzmu?

Autyzm jest diagnozowany na podstawie zachowań i cech występujących w trzech obszarach (tzw. triada autyzmu):

1. Interakcje społeczne

Osoby z autyzmem mają trudność w rozumieniu zachowania innych ludzi, często trudno jest im zrozumieć jak inne osoby się czują i co mają na myśli.

Wyzwaniem staje się nawiązywanie przyjaźni i dogadywanie się w codziennych sytuacjach. Osoby w spektrum autyzmu mogą mieć trudności w rozumieniu gestów i odczytywaniu mimiki twarzy.

Objawy autyzmu w zakresie interakcji społecznych to m.in.:

  • dziecko nie wskazuje palcem, żeby pokazać, że coś je interesuje
  • dziecko nie patrzy na przedmioty, które wskazuje rodzic
  • małe zainteresowane ludźmi lub brak świadomości ich obecności
  • trudności w inicjowaniu kontaktu, angażowaniu się w zabawy w grupie, zdobywaniu przyjaciół
  • brak wchodzenia w role i udawania w zabawie (tzw. zabawa „na niby”)
  • brak naśladowania
  • trudności w rozumieniu uczuć lub mówieniu o uczuciach
  • brak dzielenia się się osiągnięciami lub zainteresowaniami np. zabawkami, rysunkami

2. Komunikacja

Część osób z autyzmem nie mówi, ale używa innych form komunikacji np. wskazywanie obrazków w książkach do komunikacji lub pisanie.

Osoby, które świetnie posługują się mową wysławiają się w sposób, który może wydawać się nietypowy lub usztywniony. Czasami osoby w spektrum autyzmu powtarzają te same słowa lub wyrażenia (to tzw. echolalia).

Objawy autyzmu w zakresie komunikacji to m.in.:

  • opóźniony rozwój mowy
  • unikanie kontaktu wzrokowego
  • mimika twarzy jest niedostosowana do wypowiedzi
  • trudności z odczytywaniem mimiki twarzy, tonu głosu, gestów rozmówcy
  • nietypowy ton głosu lub nietypowy rytm mowy np. wymawianie każdego zdania jak pytania
  • powtarzanie słów lub zdań tzw. echolalia np. w odpowiedzi na pytanie, powtarza je, zamiast udzielenia odpowiedzi
  • wypowiedzi mogą sprawiać wrażenie nieadekwatnych do sytuacji
  • trudność w komunikowaniu potrzeb lub pragnień
  • branie wypowiedzi zbyt dosłownie-nie rozumienie poczucia humoru, ironii, metafor

3. Usztywnione zachowania

Osoby z autyzmem często silnie przywiązują się do wzorców lub rutyn np. chodzenie zawsze tą samą drogą, układanie zabawek na półce, zawsze w tej samej kolejności.

Nie lubią zmian a nieoczekiwane wydarzenia bywają dla nich bardzo stresujące. Często też bardzo silnie angażują się w zainteresowanie jednym albo kilkoma tematami np. autobusy, samochody określonej marki, liczby.

Objawy autyzmu w zakresie usztywnionych zachowań to m.in.:

  • przywiązanie do rutyny np. dziecko nalega na chodzenie dokładnie tą samą drogą do szkoły lub jedzenie na tym samym talerzu
  • trudności z adaptacją do zmian w planie lub w środowisku np. przemeblowanie, zmiana godziny wyjścia do szkoły
  • nietypowe przywiązanie do zabawek lub obiektów tj. klucze, włączniki światła, nitki
  • zainteresowanie wąską dziedziną wiedzy np. rozkłady jazdy tramwaju, dinozaury, liczby, odkurzacze określonej marki
  • spędzanie dużej ilości czasu na układaniu zabawek w specyficzny sposób, obserwowaniu poruszających się przedmiotów (np. wentylator, pralka), koncentrowanie się na specyficznej części przedmiotu (np. kółko od auta)
  • wielokrotne powtarzanie ruchów tj. trzepotanie rękami na wysokości oczu, kręcenie się wokół własnej osi – tzw. stereotypie ruchowe lub autostymulacje

Zmysły, które są zbyt wrażliwe lub za mało wrażliwe

Autyzm może wiązać się z innym sposobem odbierania bodźców z otoczenia i własnego ciała. Osoby w spektrum autyzmu niekiedy odczuwają bodźce jako zbyt słabe, a innym razem jako nadmiernie silne. Zwykły uścisk dłoni, szum w pomieszczeniu czy kontakt wzrokowy mogą być dla nich neutralne, trudne albo bardzo obciążające.

Nadwrażliwość sensoryczna oraz obniżona reakcja na bodźce mają realny wpływ na funkcjonowanie dziecka lub osoby dorosłej. Patrzenie komuś w oczy może wywoływać dyskomfort, a przebywanie w tłumie, hałasie lub intensywnym świetle może prowadzić do przeciążenia sensorycznego. Takie sytuacje bywają odbierane jako stresujące, bolesne i trudne do opanowania.

U części osób z autyzmem występują również trudności z planowaniem ruchu i koordynacją. Pomimo prawidłowej sprawności fizycznej mogą pojawiać się problemy z trzymaniem przyborów, wykonywaniem sekwencji ruchów czy kontrolą ciała. Osoba może mieć wrażenie, że ciało nie reaguje tak, jakby tego chciała.

Co może wskazywać na trudności sensoryczne?

  • zakrywanie uszu w reakcji na niektóre dźwięki
  • niechęć do przytulania lub dotyku
  • poszukiwanie wrażeń zmysłowych np. mocne podskakiwanie, wpatrywanie się w światło
  • silne reakcje w odpowiedzi na bodźce np. płacz po dotknięciu specyficznej faktury przedmiotu np. sypkich rzeczy – piasek, kasza, ryż

Wczesne rozpoznanie i wczesna interwencja

Symptomy autyzmu mogą być widoczne już w 2 roku życia!

Jeżeli jesteś rodzicem malucha z Mikołowa i masz obawy dotyczące jego rozwoju, konsultacja ze specjalistą w Knurowie może pomóc szybciej rozpoznać ewentualne trudności. Objawy autyzmu często widoczne są w sposobie komunikacji, relacjach społecznych, zabawie, reagowaniu na otoczenie oraz kontakcie z innymi osobami. Test przesiewowy pozwala wstępnie ocenić rozwój dziecka i podjąć decyzję, czy warto rozpocząć dalszą diagnozę.

Zachowania przed 3 rokiem życia, które mogą wskazywać na spektrum autyzmu:

  • 6 miesiąc-dziecko nie uśmiecha się do osób w otoczeniu, nie wykazuje innej radosnej ekspresji
  • 9 miesiąc-dziecko nie odwzajemnia uśmiechów, ekspresji twarzy, nie odpowiada na wydawane przez rodzica dźwięki
  • 12 miesiąc-brak gaworzenia, brak reakcji na imię
  • 14 miesiąc-brak gestu wskazywania palcem i brak innych gestów używanych do komunikacji np. gest papa
  • 16 miesiąc-brak słów lub używanie tylko kilku słów
  • 18 miesiąc-brak zabawy na niby (np. karmienie lalki)
  • 24 miesiące-dziecko nie używa w sposób sensowny zdań złożonych z 2 słów (zdania powinny być wypowiadane spontanicznie, nie tylko powtarzane)

Gdzie znajdziesz pomoc?

Niepubliczna Poradnia
Psychologiczno-Pedagogiczna
ul. Niepodległości 43, 44-190 Knurów

Diagnoza autyzmu ADOS-2 Mikołów

Diagnoza autyzmu ADOS-2 w Knurowie dla mieszkańców Mikołowa pozwala skorzystać ze specjalistycznej oceny dzieci, młodzieży i dorosłych, u których pojawiają się trudności typowe dla spektrum autyzmu. ADOS-2 jest jednym z najbardziej uznanych narzędzi diagnostycznych i często określa się go jako „złoty standard” w rozpoznawaniu autyzmu. W naszej placówce przeprowadzamy dokładną obserwację diagnostyczną, która pomaga ocenić komunikację, rozwój społeczny, zachowanie oraz niepokojące sygnały w funkcjonowaniu dziecka. Badanie ADOS-2 można wykonać już od 12. miesiąca życia.