Dla kogo ADOS?

Skrót ADOS-2 oznacza Autism Diagnosis Observation Schedule (protokół obserwacji do diagnozy autyzmu). Liczba 2 w nazwie oznacza drugą wersję narzędzia. Jest badaniem, które stosujemy w diagnozowaniu dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Narzędzie jest użyteczne dla osób z bardzo różnym natężeniem cech autyzmu. ADOS-2 to skuteczne narzędzie do badania zarówno osób niemówiących jak i dobrze posługujących się mową. Za pomocą ADOS nie możemy badać osób z dodatkowymi niepełnosprawnościami dotyczącymi wzroku, słuchu, motoryki.

Najmłodsze dzieci, które mogę być badane za pomocą ADOS to dzieci od 12 miesiąca życia, które potrafią już chodzić i są w stanie poruszać się samodzielnie po pokoju.

Czym jest ADI-R?

ADI-R to wywiad kliniczny przeprowadzany przez psychologa z rodzicami osoby, która diagnozowana jest w kierunku spektrum autyzmu. Obserwacja za pomocą ADOS stosowana jest często równolegle z ADI-R, niestety wywiad nie jest jeszcze dostępny w języku polskim. Podczas wywiadu rodzice odpowiadają na 93 pytania dotyczące dziecka, co trwa około 1,5 do 3 godzin.

ADOS to „złoty standard” diagnozy autyzmu!

Diagnoza ADOS-2 w Knurowie dla dzieci z Gliwic pozwala korzystać z narzędzia diagnostycznego opartego na solidnych podstawach naukowych i wieloletnich badaniach nad spektrum autyzmu. Dzięki dobrze opracowanej strukturze oraz wysokiej skuteczności ADOS-2 uznawany jest za „złoty standard” w diagnozowaniu autyzmu.

ADOS-2 jest ważnym, ale nie jedynym elementem procesu diagnostycznego. Pełna diagnoza wymaga obserwacji, wywiadu, analizy funkcjonowania dziecka i współpracy zespołu specjalistów. W Niepublicznej Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej „Dobre Miejsce” w Knurowie dzieci z Gliwic mogą skorzystać z pomocy wykwalifikowanych diagnostów i terapeutów.

Jakie zachowania są oceniane za pomocą ADOS ?

W ADOS oceniamy objawy charakterystyczne dla autyzmu: interakcje społeczne, komunikacja oraz ograniczone, powtarzalne zachowania.
ADOS uwzględnia kryteria diagnostyczne DSM. Podczas badania diagnosta proponuje dziecku/dorosłemu kilkanaście wspólnych aktywności i tematów rozmowy.

Jakie są objawy autyzmu?

Autyzm jest diagnozowany na podstawie zachowań i cech występujących w trzech obszarach (tzw. triada autyzmu):

1. Interakcje społeczne

Osoby z autyzmem mają trudność w rozumieniu zachowania innych ludzi, często trudno jest im zrozumieć jak inne osoby się czują i co mają na myśli.

Wyzwaniem staje się nawiązywanie przyjaźni i dogadywanie się w codziennych sytuacjach. Osoby w spektrum autyzmu mogą mieć trudności w rozumieniu gestów i odczytywaniu mimiki twarzy.

Objawy autyzmu w zakresie interakcji społecznych to m.in.:

  • dziecko nie wskazuje palcem, żeby pokazać, że coś je interesuje
  • dziecko nie patrzy na przedmioty, które wskazuje rodzic
  • małe zainteresowane ludźmi lub brak świadomości ich obecności
  • trudności w inicjowaniu kontaktu, angażowaniu się w zabawy w grupie, zdobywaniu przyjaciół
  • brak wchodzenia w role i udawania w zabawie (tzw. zabawa „na niby”)
  • brak naśladowania
  • trudności w rozumieniu uczuć lub mówieniu o uczuciach
  • brak dzielenia się się osiągnięciami lub zainteresowaniami np. zabawkami, rysunkami

2. Komunikacja

Część osób z autyzmem nie mówi, ale używa innych form komunikacji np. wskazywanie obrazków w książkach do komunikacji lub pisanie.

Osoby, które świetnie posługują się mową wysławiają się w sposób, który może wydawać się nietypowy lub usztywniony. Czasami osoby w spektrum autyzmu powtarzają te same słowa lub wyrażenia (to tzw. echolalia).

Objawy autyzmu w zakresie komunikacji to m.in.:

  • opóźniony rozwój mowy
  • unikanie kontaktu wzrokowego
  • mimika twarzy jest niedostosowana do wypowiedzi
  • trudności z odczytywaniem mimiki twarzy, tonu głosu, gestów rozmówcy
  • nietypowy ton głosu lub nietypowy rytm mowy np. wymawianie każdego zdania jak pytania
  • powtarzanie słów lub zdań tzw. echolalia np. w odpowiedzi na pytanie, powtarza je, zamiast udzielenia odpowiedzi
  • wypowiedzi mogą sprawiać wrażenie nieadekwatnych do sytuacji
  • trudność w komunikowaniu potrzeb lub pragnień
  • branie wypowiedzi zbyt dosłownie-nie rozumienie poczucia humoru, ironii, metafor

3. Usztywnione zachowania

Osoby z autyzmem często silnie przywiązują się do wzorców lub rutyn np. chodzenie zawsze tą samą drogą, układanie zabawek na półce, zawsze w tej samej kolejności.

Nie lubią zmian a nieoczekiwane wydarzenia bywają dla nich bardzo stresujące. Często też bardzo silnie angażują się w zainteresowanie jednym albo kilkoma tematami np. autobusy, samochody określonej marki, liczby.

Objawy autyzmu w zakresie usztywnionych zachowań to m.in.:

  • przywiązanie do rutyny np. dziecko nalega na chodzenie dokładnie tą samą drogą do szkoły lub jedzenie na tym samym talerzu
  • trudności z adaptacją do zmian w planie lub w środowisku np. przemeblowanie, zmiana godziny wyjścia do szkoły
  • nietypowe przywiązanie do zabawek lub obiektów tj. klucze, włączniki światła, nitki
  • zainteresowanie wąską dziedziną wiedzy np. rozkłady jazdy tramwaju, dinozaury, liczby, odkurzacze określonej marki
  • spędzanie dużej ilości czasu na układaniu zabawek w specyficzny sposób, obserwowaniu poruszających się przedmiotów (np. wentylator, pralka), koncentrowanie się na specyficznej części przedmiotu (np. kółko od auta)
  • wielokrotne powtarzanie ruchów tj. trzepotanie rękami na wysokości oczu, kręcenie się wokół własnej osi – tzw. stereotypie ruchowe lub autostymulacje

Zmysły, które są zbyt wrażliwe lub za mało wrażliwe

Osoby z autyzmem często doświadczają świata sensorycznie inaczej niż ich otoczenie. Bodźce mogą być przez nie odbierane zbyt słabo lub zbyt intensywnie, dlatego zwykły dotyk, dźwięk czy światło mogą wywoływać reakcje, które dla innych osób wydają się niezrozumiałe. Uścisk dłoni może być niemal niewyczuwalny albo odczuwany jako bardzo bolesny.

Nadwrażliwe zmysły lub zbyt mała wrażliwość sensoryczna mogą utrudniać relacje, naukę, odpoczynek i codzienne funkcjonowanie. Dla niektórych osób kontakt wzrokowy jest źródłem napięcia, a przebywanie w zatłoczonym, głośnym miejscu prowadzi do przeciążenia bodźcami. Takie doświadczenia mogą wywoływać lęk, zmęczenie i potrzebę wyciszenia.

Trudności mogą dotyczyć również kontroli ruchu. Osoba w spektrum autyzmu może nie mieć widocznych problemów fizycznych, a mimo to mieć kłopot z pisaniem, rysowaniem, chwytaniem przedmiotów lub wykonywaniem złożonych ruchów. Ciało może być odczuwane jako mniej posłuszne i trudniejsze do kontrolowania.

Co może wskazywać na trudności sensoryczne?

  • zakrywanie uszu w reakcji na niektóre dźwięki
  • niechęć do przytulania lub dotyku
  • poszukiwanie wrażeń zmysłowych np. mocne podskakiwanie, wpatrywanie się w światło
  • silne reakcje w odpowiedzi na bodźce np. płacz po dotknięciu specyficznej faktury przedmiotu np. sypkich rzeczy – piasek, kasza, ryż

Wczesne rozpoznanie i wczesna interwencja

Symptomy autyzmu mogą być widoczne już w 2 roku życia!

Jeśli jesteś rodzicem dziecka z Gliwic i martwisz się jego rozwojem, nie warto czekać z konsultacją ze specjalistą w Knurowie. Objawy autyzmu mogą być zauważalne szczególnie w komunikacji, relacjach społecznych, kontakcie wzrokowym, reakcji na imię, zabawie oraz zachowaniach powtarzalnych. Test przesiewowy może pomóc we wstępnej ocenie, czy dziecko rozwija się typowo, czy potrzebuje dalszej diagnozy i wsparcia.

Zachowania przed 3 rokiem życia, które mogą wskazywać na spektrum autyzmu:

  • 6 miesiąc-dziecko nie uśmiecha się do osób w otoczeniu, nie wykazuje innej radosnej ekspresji
  • 9 miesiąc-dziecko nie odwzajemnia uśmiechów, ekspresji twarzy, nie odpowiada na wydawane przez rodzica dźwięki
  • 12 miesiąc-brak gaworzenia, brak reakcji na imię
  • 14 miesiąc-brak gestu wskazywania palcem i brak innych gestów używanych do komunikacji np. gest papa
  • 16 miesiąc-brak słów lub używanie tylko kilku słów
  • 18 miesiąc-brak zabawy na niby (np. karmienie lalki)
  • 24 miesiące-dziecko nie używa w sposób sensowny zdań złożonych z 2 słów (zdania powinny być wypowiadane spontanicznie, nie tylko powtarzane)

Gdzie znajdziesz pomoc?

Niepubliczna Poradnia
Psychologiczno-Pedagogiczna
ul. Niepodległości 43, 44-190 Knurów

Diagnoza autyzmu ADOS-2 Gliwice

Diagnoza autyzmu ADOS-2 w Knurowie jest dostępna dla rodzin z Gliwic, które chcą skonsultować rozwój dziecka lub sprawdzić objawy mogące wskazywać na spektrum autyzmu. Badanie kierowane jest do dzieci, młodzieży i dorosłych, a samo narzędzie ADOS-2 uznawane jest za jeden z najważniejszych standardów diagnostycznych na świecie. W naszej placówce wykonujemy profesjonalną obserwację diagnostyczną, obejmującą komunikację, zachowania społeczne, relacje i sposób funkcjonowania. ADOS-2 w Knurowie może być przeprowadzone już u dzieci od 12. miesiąca życia.