Dla kogo ADOS?

Skrót ADOS-2 oznacza Autism Diagnosis Observation Schedule (protokół obserwacji do diagnozy autyzmu). Liczba 2 w nazwie oznacza drugą wersję narzędzia. Jest badaniem, które stosujemy w diagnozowaniu dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Narzędzie jest użyteczne dla osób z bardzo różnym natężeniem cech autyzmu. ADOS-2 to skuteczne narzędzie do badania zarówno osób niemówiących jak i dobrze posługujących się mową. Za pomocą ADOS nie możemy badać osób z dodatkowymi niepełnosprawnościami dotyczącymi wzroku, słuchu, motoryki.

Najmłodsze dzieci, które mogę być badane za pomocą ADOS to dzieci od 12 miesiąca życia, które potrafią już chodzić i są w stanie poruszać się samodzielnie po pokoju.

Czym jest ADI-R?

ADI-R to wywiad kliniczny przeprowadzany przez psychologa z rodzicami osoby, która diagnozowana jest w kierunku spektrum autyzmu. Obserwacja za pomocą ADOS stosowana jest często równolegle z ADI-R, niestety wywiad nie jest jeszcze dostępny w języku polskim. Podczas wywiadu rodzice odpowiadają na 93 pytania dotyczące dziecka, co trwa około 1,5 do 3 godzin.

ADOS to „złoty standard” diagnozy autyzmu!

ADOS-2 w Knurowie to specjalistyczne badanie diagnostyczne dla dzieci z Czerwionki-Leszczyn, pomocne w rozpoznawaniu spektrum autyzmu. Narzędzie powstało na bazie wieloletnich badań naukowych i jest cenione za wysoką trafność, dlatego często określa się je jako „złoty standard” diagnozy autyzmu.

Rzetelna diagnoza autyzmu wymaga jednak szerszej oceny niż samo ADOS-2. Istotna jest współpraca psychologów, pedagogów, terapeutów i innych specjalistów, którzy analizują różne aspekty rozwoju dziecka. W poradni „Dobre Miejsce” w Knurowie oferujemy rodzinom z Czerwionki-Leszczyn profesjonalną pomoc diagnostyczną prowadzoną przez doświadczony zespół.

Jakie zachowania są oceniane za pomocą ADOS ?

W ADOS oceniamy objawy charakterystyczne dla autyzmu: interakcje społeczne, komunikacja oraz ograniczone, powtarzalne zachowania.
ADOS uwzględnia kryteria diagnostyczne DSM. Podczas badania diagnosta proponuje dziecku/dorosłemu kilkanaście wspólnych aktywności i tematów rozmowy.

Jakie są objawy autyzmu?

Autyzm jest diagnozowany na podstawie zachowań i cech występujących w trzech obszarach (tzw. triada autyzmu):

1. Interakcje społeczne

Osoby z autyzmem mają trudność w rozumieniu zachowania innych ludzi, często trudno jest im zrozumieć jak inne osoby się czują i co mają na myśli.

Wyzwaniem staje się nawiązywanie przyjaźni i dogadywanie się w codziennych sytuacjach. Osoby w spektrum autyzmu mogą mieć trudności w rozumieniu gestów i odczytywaniu mimiki twarzy.

Objawy autyzmu w zakresie interakcji społecznych to m.in.:

  • dziecko nie wskazuje palcem, żeby pokazać, że coś je interesuje
  • dziecko nie patrzy na przedmioty, które wskazuje rodzic
  • małe zainteresowane ludźmi lub brak świadomości ich obecności
  • trudności w inicjowaniu kontaktu, angażowaniu się w zabawy w grupie, zdobywaniu przyjaciół
  • brak wchodzenia w role i udawania w zabawie (tzw. zabawa „na niby”)
  • brak naśladowania
  • trudności w rozumieniu uczuć lub mówieniu o uczuciach
  • brak dzielenia się się osiągnięciami lub zainteresowaniami np. zabawkami, rysunkami

2. Komunikacja

Część osób z autyzmem nie mówi, ale używa innych form komunikacji np. wskazywanie obrazków w książkach do komunikacji lub pisanie.

Osoby, które świetnie posługują się mową wysławiają się w sposób, który może wydawać się nietypowy lub usztywniony. Czasami osoby w spektrum autyzmu powtarzają te same słowa lub wyrażenia (to tzw. echolalia).

Objawy autyzmu w zakresie komunikacji to m.in.:

  • opóźniony rozwój mowy
  • unikanie kontaktu wzrokowego
  • mimika twarzy jest niedostosowana do wypowiedzi
  • trudności z odczytywaniem mimiki twarzy, tonu głosu, gestów rozmówcy
  • nietypowy ton głosu lub nietypowy rytm mowy np. wymawianie każdego zdania jak pytania
  • powtarzanie słów lub zdań tzw. echolalia np. w odpowiedzi na pytanie, powtarza je, zamiast udzielenia odpowiedzi
  • wypowiedzi mogą sprawiać wrażenie nieadekwatnych do sytuacji
  • trudność w komunikowaniu potrzeb lub pragnień
  • branie wypowiedzi zbyt dosłownie-nie rozumienie poczucia humoru, ironii, metafor

3. Usztywnione zachowania

Osoby z autyzmem często silnie przywiązują się do wzorców lub rutyn np. chodzenie zawsze tą samą drogą, układanie zabawek na półce, zawsze w tej samej kolejności.

Nie lubią zmian a nieoczekiwane wydarzenia bywają dla nich bardzo stresujące. Często też bardzo silnie angażują się w zainteresowanie jednym albo kilkoma tematami np. autobusy, samochody określonej marki, liczby.

Objawy autyzmu w zakresie usztywnionych zachowań to m.in.:

  • przywiązanie do rutyny np. dziecko nalega na chodzenie dokładnie tą samą drogą do szkoły lub jedzenie na tym samym talerzu
  • trudności z adaptacją do zmian w planie lub w środowisku np. przemeblowanie, zmiana godziny wyjścia do szkoły
  • nietypowe przywiązanie do zabawek lub obiektów tj. klucze, włączniki światła, nitki
  • zainteresowanie wąską dziedziną wiedzy np. rozkłady jazdy tramwaju, dinozaury, liczby, odkurzacze określonej marki
  • spędzanie dużej ilości czasu na układaniu zabawek w specyficzny sposób, obserwowaniu poruszających się przedmiotów (np. wentylator, pralka), koncentrowanie się na specyficznej części przedmiotu (np. kółko od auta)
  • wielokrotne powtarzanie ruchów tj. trzepotanie rękami na wysokości oczu, kręcenie się wokół własnej osi – tzw. stereotypie ruchowe lub autostymulacje

Zmysły, które są zbyt wrażliwe lub za mało wrażliwe

Nietypowe przetwarzanie sensoryczne jest częstym elementem autyzmu. Osoby w spektrum mogą inaczej odbierać dotyk, dźwięki, zapachy, światło, smak czy bodźce płynące z ciała. To, co dla innych jest zwyczajne, dla nich może być zbyt słabe, niezauważalne albo przeciwnie — bardzo intensywne i trudne do wytrzymania.

Trudności z nadwrażliwością lub podwrażliwością zmysłową mogą prowadzić do silnego dyskomfortu. Kontakt wzrokowy może być odbierany jako przykre doświadczenie, a hałas, tłum i nadmiar bodźców mogą powodować przeciążenie, panikę lub potrzebę izolacji. Dlatego osoby z autyzmem często potrzebują spokojniejszego, bardziej przewidywalnego otoczenia.

Autyzm może wiązać się także z trudnościami w motoryce i koordynacji. Niektóre osoby mają problem z wykonywaniem pozornie prostych czynności, takich jak trzymanie długopisu, skakanie, zapinanie guzików czy utrzymanie płynności ruchu. Może to wynikać z trudności w odczuwaniu ciała i planowaniu ruchów.

Co może wskazywać na trudności sensoryczne?

  • zakrywanie uszu w reakcji na niektóre dźwięki
  • niechęć do przytulania lub dotyku
  • poszukiwanie wrażeń zmysłowych np. mocne podskakiwanie, wpatrywanie się w światło
  • silne reakcje w odpowiedzi na bodźce np. płacz po dotknięciu specyficznej faktury przedmiotu np. sypkich rzeczy – piasek, kasza, ryż

Wczesne rozpoznanie i wczesna interwencja

Symptomy autyzmu mogą być widoczne już w 2 roku życia!

Rodzice małych dzieci z Czerwionki-Leszczyn, którzy zauważają niepokojące sygnały w rozwoju dziecka, mogą skorzystać z konsultacji specjalistycznej w Knurowie. Wczesne objawy autyzmu najczęściej dotyczą komunikacji, zachowań społecznych, kontaktu z otoczeniem oraz sposobu reagowania na bodźce. Test przesiewowy pomaga sprawdzić, czy rozwój dziecka przebiega typowo, czy wskazane jest pogłębienie diagnostyki.

Zachowania przed 3 rokiem życia, które mogą wskazywać na spektrum autyzmu:

  • 6 miesiąc-dziecko nie uśmiecha się do osób w otoczeniu, nie wykazuje innej radosnej ekspresji
  • 9 miesiąc-dziecko nie odwzajemnia uśmiechów, ekspresji twarzy, nie odpowiada na wydawane przez rodzica dźwięki
  • 12 miesiąc-brak gaworzenia, brak reakcji na imię
  • 14 miesiąc-brak gestu wskazywania palcem i brak innych gestów używanych do komunikacji np. gest papa
  • 16 miesiąc-brak słów lub używanie tylko kilku słów
  • 18 miesiąc-brak zabawy na niby (np. karmienie lalki)
  • 24 miesiące-dziecko nie używa w sposób sensowny zdań złożonych z 2 słów (zdania powinny być wypowiadane spontanicznie, nie tylko powtarzane)

Gdzie znajdziesz pomoc?

Niepubliczna Poradnia
Psychologiczno-Pedagogiczna
ul. Niepodległości 43, 44-190 Knurów

Diagnoza autyzmu ADOS-2 Czerwionka-Leszczyny

Diagnoza autyzmu ADOS-2 w Knurowie dla dzieci, młodzieży i dorosłych z Czerwionki-Leszczyn to profesjonalna forma wsparcia w przypadku podejrzenia zaburzeń ze spektrum autyzmu. ADOS-2 jest narzędziem diagnostycznym o międzynarodowym uznaniu, często nazywanym „złotym standardem” w diagnozie autyzmu. W naszej placówce prowadzimy specjalistyczną obserwację, która pomaga ocenić rozwój, komunikację, relacje społeczne i zachowanie osoby badanej. Badanie ADOS-2 w Knurowie może być wykonywane u dzieci już od 12. miesiąca życia, a także u młodzieży i osób dorosłych.